Basar Akcagoz
Aile Danışmanı Başar Akçagöz
Online Terapi için: 0533 275 70 84

Psikolojik Testler: Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI) Testi Nedir?

MMPI

MMPI

MMPI

2020-02-27

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI-Minnesota MultiphasLc Personality Inventory) kişinin kendi yanıtladığı 566 maddeden oluşmuştur. Testi alan kişi, her bir maddenin kendisine uygun olup olmadığını düşünerek, "doğru", "yanlış" ya da "bilmiyorum" yanıtlarından birini seçer. Uyaran belirsiz olmadığı ve İtişinin teste verebileceği cevaplar sınırlandırıldığı için MMPI testi kişiliği objektif olarak değerlendiren bir teknik olarak kabul edilir. Bugüne kadar objektif ve projektif değerlendirme yöntemlerinin farklılıkları üzerine çok şey söylenmiştir. Kullanılan uyaranın belirsizliği ve cevapların önceden sınırlandırılması gibi farklılıkların yanısıra objektif ve projektif tekniklerin, testin yorumu sırasında gerek duyulan klinik beceri açısından da farklı oldukları öne sürülmüştür. Ancak klinik uygulamalarda her iki teknik arasında böyle bir ayırımdan söz etmek mümkün değildir. Matarazzo'nun (1972) belirttiği gibi, "hem objektif hem de profektif testlerin yorumu, son derece iyi eğitilmiş ve tecrübeli uygulayıcılar gerektiren sübjektif bir sanattır. Ancak böyle uygulayıcılar sayesinde test puanlan anlam kazanır ve kişinin "yaşamına ilişkin öngörülerde bulunmak mümkün olur."

Bireysel ya da grup uygulamasından sonra, kişinin yanıtları elle ya da bilgisayar aracılığıyla objektif bir şekilde puanlanır. Puanlama işlemi sonucunda 4 geçerlik ve 10 klinik Ölçeğe ilişkin puanlar elde edilir. Bu standart ölçeklerin yanısıra çok sayıda ilave ölçek geliştirilmiştir. Geçerlik ve klinik ölçeklerin ham puanları T puanlarına (ort.=50; s.s=10) çevrilir. Ham puanlar T puanına dönüştürülürken Amerika'da, Minnesota normal grubundan elde edilen verilerden yararlanılır (Hathaway ve McKinley 1967). (Türk standardizasyon grubundan elde edilen T puanı değerleri Savaşır tarafından 1981 yılında yayınlanmıştır.) Envanterin kadın ve erkekler için ayn normları vardır. Profil çizerken T puanlarından yararlanılır. Bu profil, incelenen kişinin özellikleri hakkında yapacağımız tahminler için bir temel görevi görür.

AMAÇ

MMPI ilk olarak 1943 yılında Amerikan Psikoloji Birliği (American Psychological Corporation) taralından yayınlanmıştır. Testin yazarları Starkc Hathaway (Ph.D) ve Jovian McKinley (MD), Minnesota Üniversite hastanesinde çalışıyorlardı ve MMPI'ın rutin tanısal değerlendirme için yararlı olacağını ümit ediyorlardı. 1930’lu yılların sonu ve 1940'lann başında klinik psikologların ve psikiyatristlerin başlıca amaçları vakalara doğru ve isabetli tanısal etiketler koymaktı. Günlük uygulamalarda, her hasta bireysel görüşmeye alınmakta ve çeşitli psikolojik testlerle değerlendirmekteydi. İşte bu nedenle gruplara uygulanabilen bir kağıt-kalem kişilik envanterinin tanısal değerlendirme için çok yararlı olacağı düşünülüyordu.

Hathavvay ve McKinley, MMPI'ın ölçeklerini geliştirirken, cevap anahtarlarını ampirik yaklaşımla hazırlamışlardır. Denek gruplarını birbirinden ayıran maddeleri deneysel olarak belirlemeye dayanan bu yaklaşım günümüzde oldukça sık kullanılmaktadır. Ancak MMPI’ın yayınlandığı yıllarda önemli bir yenilikti. Daha önceki envanterlerin anahtarları hep mantıksal bir yaklaşımla oluşturulmuştu. Bu yaklaşım içinde, test maddeleri yüz geçerliğine (face validity) göre rasyonel bir şekilde seçilir ve yanıtların anahtarı yazarın ölçülen özellikle ilgili sübjektif yargılarına göre hazırlanır. Hem klinik tecrübeler hem de araştırma bulgulan mantıksal yoldaşım konusunda kuşkular uyandırmıştır. Zamanla, bu şekilde hazırlanan envanterlerde, kişinin yanıtlarını çarpıttığı ve kendini istenen şekilde gösterdiği açıkça ortaya çıkmaya başlamıştır. Ayrıca deneysel çalışmalar, yazarın sübjektif yargılarına dayanılarak değerlendirilen tepkilerin sıklıkla, gruplar arasındaki gerçek farklılıklarla ilişkili olmadığını göstermiştir. Daha yeni olan ampirik yaklaşımda, bireyin test maddelerini nasıl yanıtlayacağı önceden tahmin edilmez ve kriter gruplarını birbirinden ayıran test maddelerini belirlemek için ampirik madde analizlerinden yararlanılır. Bu şekilde daha önceki sübjektif yaklaşımdan kaynaklanan pek çok sorunun üstesinden gelinmiştir.

GÜNÜMÜZDE MMPI'IN KULLANIMI

Günümüzde ise MMPI testi, başlangıç amacına ulaşamamasına rağmen, elde edilen profile dayanılarak kişi (normal ya da hasta) hakkında tahminlerde bulunulabileceği ve davranışlarının tanımlanabileceği kanıtlanmıştır. (*)

 

MMPI’ın Klinik psikoloji haricinde de kullanım alanları bulunmaktadır. Yüksek riske sahip belirli mesleklerde, ceza davalarında ve yine işe alım aşamalarında şirketler tarafından kullanılmaktadır.

MMPI testinin tamamlanması yaklaşık 1 ila 1,5 saat arasında sürmektedir.

MMPI değerlendirmesi bilgiye dayalı olduğunda,  konusunda özel eğitim almış bir profesyonel tarafından uygulanmalı, puanlanmalı ve yorumlanmalıdır.

MMPI üzerindeki klinik ölçeklerin içeriği:

Ölçek; Hipokondria, Depresyon, Histeri, Psikopatik Sapma, Erkeklik-Kadınlık, Paranoya, Psikasteni, Şizofreni, Hipomani ve Sosyal İçe dönmedir.

Ayrıca MMPI, testi yapan kişinin yalan söylediğini, sakladığını, abarttığını bulmak için ölçekler kullanmaktadır.

 

(*): John R. Graham’ın yazdığı ve Doç Dr. Oya Sorias’ın çevirdiği 1998 Türk Psikologlar Derneğinin yayını olan MMPI Uygulama ve Yorumlama Rehberi’nden alıntı yapılmıştır.

 

Aile Danışmanı Başar Akçagöz

 

Diğer makaleler için:

https://www.basarakcagoz.com/blog.php